Jak skutecznie złagodzić bóle mięśniowe i stawowe?

Bóle mięśni i stawów kojarzą się najczęściej z seniorami cierpiącymi na artretyzm – przynajmniej do momentu, póki sami nie zaczniemy ich odczuwać, kilkadziesiąt lat wcześniej, niż się tego spodziewaliśmy. Dolegliwości mogą przyjmować różne natężenie – od lekkiego dyskomfortu aż po ból uniemożliwiający normalne funkcjonowanie. Cierpisz na bóle mięśniowe i stawowe? A może chcesz im zapobiegać lub pomóc bliskiej osobie, która zmaga się z tym problemem? Sprawdź, skąd biorą się dolegliwości i jak im zapobiegać, polegając przede wszystkim na domowych sposobach i naturalnych środkach.

Najczęstsze przyczyny bólu mięśni i stawów

Fachowo ból obejmujący mięśnie, stawy i przylegające do nich struktury, nazywa się bólem mięśniowo-szkieletowym. Może obejmować również kości, więzadła i ścięgna. Bóle mięśni i stawów mają wiele przyczyn. Niektóre wynikają z wieku, inne z kontuzji, jeszcze inne ze stylu życia lub z toczących się w organizmie procesów chorobowych. Oto najczęstsze powody bóli mięśniowo-stawowych:

• uraz: w tej sytuacji nie mamy żadnych wątpliwości – jeśli mięśnie lub stawy zaczynają boleć natychmiast po wykonaniu jakiegoś ruchu czy skrętu, przyczyną jest naruszenie ich struktury. Dalsze postępowanie zależy od tego, jak poważne jest uszkodzenie;
• przeciążenie: to również rodzaj urazu, ale znacznie podstępniejszy. Na skutek przeciążenia dochodzi do mikrourazów w obrębie tkanek. Skumulowane, mogą one w którymś momencie dawać oznaki bólowe. Bardzo często przeciążenie wynika z nieprawidłowej postawy;
• przetrenowanie: ból na skutek odbycia zbyt intensywnego treningu ma najczęściej charakter przejściowy. Możemy go uniknąć, stosując solidną rozgrzewkę;
• choroby i stany zapalne: uszkodzenia tkanki następują w tym przypadku na skutek toczących się w organizmie nieprawidłowych procesów. Ze względu na swój charakter, leczenie bólu powinno obejmować zarówno usuwanie objawów, jak i przyczyn – czyli choroby powodującej dolegliwości. Typowymi chorobami objawiającymi się bólami mięśniowo-szkieletowymi są np. artretyzm, dna moczanowa, neuropatie (takie jak zespół cieśni nadgarstka), zapalenie stawów, fibromialgia, choroba Hashimoto, niektóre nowotwory, ale także choroby wirusowe (jak grypa, mononukleoza, ospa wietrzna, różyczka) oraz bakteryjne (np. angina, gruźlica, borelioza);
• problemy emocjonalne: przeciążenie psychiczne może dawać szereg objawów somatycznych, do których zaliczają się również bóle różnego rodzaju;
• zespół chronicznego zmęczenia: to coraz popularniejsze schorzenie, związane z przewlekłym stresem i przepracowaniem. Objawia się zmęczeniem i bólami różnego rodzaju, które nie mają podstaw fizykalnych;
• działanie niepożądane leków: bóle mięśni i stawów mogą być konsekwencją zażywania m.in. antybiotyków, bifosfonianów, statyn oraz inhibitorów aromatazy.

CBD – naturalny lider w zwalczaniu bólu

CBD, czyli kannabidiol, jest jednym ze związków obecnych w konopiach. W przeciwieństwie do THC, nie ma właściwości psychoaktywnych i dlatego jest w pełni legalny – zarówno w zakresie jego kupowania, jak i użytkowania.

Kannabidiol wykazuje działanie przeciwzapalne i rozluźniające, co pośrednio przekłada się na efekt przeciwbólowy. Pod kątem działania przeciwzapalnego CBD jest nawet 20 razy bardziej skuteczny, niż dostępne w aptekach popularne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Dodatkowo kannabidiol nie obciąża żołądka, nie uszkadza więc śluzówki i nie powoduje powstawania wrzodów.

Dużym atutem CBD jest ogromna różnorodność sposobów przyjmowania. Najpowszechniejszy jest susz, który można palić lub vapować. Jeśli jednak zależy nam na mocniejszym działaniu, lepiej jest wybrać czysty olejek CBD albo maść przeciwbólową z CBD, do stosowania punktowego, na bolące miejsce.

Ciepłe i zimne okłady

Czasami najskuteczniejsze okazują się najprostsze sposoby. Gdy dokuczają nam bóle mięśniowe, stawowe i szkieletowe, dobrze jest zacząć od zimnych lub ciepłych okładów. Który ich typ wybrać? Wiele zależy od przyczyny bólu. Jeśli jest nią stan zapalny lub uraz, bolące miejsce należy schłodzić. W przypadku przeciążenia albo problemów psychosomatycznych, lepszym rozwiązaniem będzie natomiast ogrzanie. Wsłuchaj się w potrzeby swojego ciała – sam poczujesz, na co w danej chwili masz ochotę.

Do zimnych okładów można wykorzystać np. wkłady do lodówki turystycznej, szczelnie owinięte grubszym ręcznikiem. Do gorących okładów idealnie nadają się różnego typu termofory – np. bezpieczny i wygodny w użyciu termofor z pestkami wiśni.

Lecznicze kąpiele

Jeśli czujesz, że bolące mięśnie i stawy wymagają rozgrzania, idealnym sposobem jest przygotowanie leczniczej kąpieli. Pamiętaj, że temperatura wody nie musi być skrajnie wysoka – powinieneś bez problemu wejść do wody i przebywać w niej z poczuciem komfortu.

Aby kąpiel miała właściwości przeciwbólowe, dodaj do wody sole mineralne – w ten sposób wnikną w ciało znacznie efektywniej, niż w formie doustnej. Alternatywnie możesz zastosować także olejki eteryczne lub ekstrakty ziołowe o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym (np. z szałwii, jodły, rozmarynu, eukaliptusa lub lawendy). Aromaterapia gratis!

Aktywność fizyczna i ćwiczenia

Nic tak nie zniechęca do sportu, jak odczuwany ból. Z drugiej strony nic tak skutecznie nie powoduje dolegliwości bólowych, jak brak aktywności fizycznej. Ruszać się zawsze warto, należy jednak bardzo ostrożnie dobrać rodzaj aktywności tak, aby stanowiła ona wsparcie w powrocie do zdrowia, a nie potęgowała istniejące problemy.

Najbardziej polecane jest pływanie. W wodzie ciało ma niższy ciężar, dlatego możemy ćwiczyć bez obciążania kręgosłupa i stawów. Warto również chodzić na spacery oraz praktykować jogę. Bardzo ważne jest rozciąganie – pamiętaj o przeciąganiu się każdego dnia po wstaniu z łóżka. Jeśli masz siedzącą pracę, co godzinę wstawaj od komputera aby zrobić kilka kroków, wymachów ramion i okrążeni głową.

Fizjoterapia i masaże

Kiedy ból utrudnia codzienne funkcjonowanie i obniża jakość życia, warto skorzystać z pomocy specjalistów. W kontekście dolegliwości mięśniowych, stawowych i kostnych, dobrze jest udać się po poradę do fizjoterapeuty. Po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu może on zalecić wykonanie pewnych badań (np. tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny określonej części ciała), następnie zaś zaleci ćwiczenia, które pomogą uporać się z bólem.

Doskonałym sposobem na poprawę zdrowia fizycznego i psychicznego jest regularne korzystanie z masaży. Nie musisz w tym celu udawać się za każdym razem do specjalistycznego gabinetu – podstawowe ruchy są dość łatwe do opanowania a wzajemny masaż może być świetnym sposobem na spędzanie czasu we dwoje z drugą połówką.

Dieta na zdrowe mięśnie i stawy

O zdrowe stawy i mięśnie możemy dbać również na poziomie naszej diety. Oczywiście trzeba wystrzegać się tłuszczy trans, cukrów prostych oraz alkoholu – ale to zalecenia uniwersalne, których wszyscy powinniśmy przestrzegać, niezależnie od wieku, stanu zdrowia i odczuwanych dolegliwości. Dieta na zdrowe stawy i mięśnie nie polega jednak wyłącznie na wykluczaniu tego, co niewskazane, ale też na jedzeniu tego, co przyczynia się do zachowania prawidłowej kondycji omawianych struktur.

Jak najczęściej spożywaj świeże warzywa i owoce, bogate w przeciwutleniacze. Konsumuj orzechy i nasiona, będące źródłem kwasów omega-3 oraz wit. E. Niezbędną dla zdrowych mięśni i stawów wit. D znajdziesz przede wszystkim w tłustych rybach morskich. Do sałatek dodawaj tłoczone na zimno oleje, zwłaszcza konopny i lniany. Kluczowe dla zdrowych kości i chrząstek minerały znajdują się natomiast w nabiale i chudym mięsie. Nie zapominaj o kolagenie, który skrywa się w produktach z galaretą.

Jeśli dolegliwości bólowe są poważne a powodująca je choroba czy zwyrodnienie mają zaawansowane stadium, domowe sposoby mogą okazać się niewystarczające. Jeśli stosujesz wymienione sposoby a dolegliwości nie mijają lub nawet pogłębiają się, koniecznie skorzystaj z konsultacji lekarskich. Czasami konieczne będzie włączenie farmakoterapii albo pogłębiona diagnostyka.